petanque / bule / gry ogrodowe / gry plenerowe / gry integracyjne / zasady gier
Pétanque (bule): zasady francuskiej gry w kule na trawie i plaży
Pétanque, czyli gra w bule, to francuska zabawa plenerowa idealna na ogród, plażę lub piknik w grupie. Sprawdźcie zasady rzucania kulami, podział na drużyny i jak liczy się punkty do 13.
Pétanque (bule) to francuska gra plenerowa, w której gracze rzucają metalowymi kulami, starając się umieścić je jak najbliżej małej drewnianej kulki zwanej cochonnet – wygrywa drużyna, która pierwsza zdobędzie 13 punktów.
Na czym polega gra w pétanque (bule)?
Pétanque (bule) to francuska gra plenerowa, w której gracze rzucają metalowymi kulami, starając się umieścić je jak najbliżej małej drewnianej kulki zwanej cochonnet – wygrywa drużyna, która pierwsza zdobędzie 13 punktów.
Grę skodyfikowano w 1907 lub 1910 roku w miejscowości La Ciotat w Prowansji, jako uproszczoną wersję starszej gry „jeu provençal”. Twórcą uproszczonych zasad był Ernest Pitiot, który dostosował grę do możliwości swojego przyjaciela Julesa Lenoira, cierpiącego na silny reumatyzm i niemogącego biegać przed rzutem. Nazwa „pétanque” pochodzi od prowansalskiego wyrażenia „pè tancat”, oznaczającego „stopy złączone” – bo w tej grze rzuca się, stojąc nieruchomo w wyznaczonym kole.
Ile osób gra w pétanque i jak dzieli się na drużyny?
W grę można zagrać jeden na jednego (tête-à-tête), dwie na dwie osoby (doublette) lub trzy na trzy (triplette) – liczba kul na gracza zależy od wybranego wariantu.
W wariancie tête-à-tête i doublette każdy gracz rzuca trzema kulami, a w triplette – dwiema. Niezależnie od wariantu, celem każdej drużyny jest umieszczenie swoich kul jak najbliżej małego, drewnianego celu.
Jak przebiega rzut kulką cochonnet i kolejne rundy?
Rundę rozpoczyna rzut małą kulką (cochonnet) na odległość 6–10 metrów, a następnie gracze na przemian rzucają swoimi kulami, stojąc nieruchomo w wyznaczonym kole.
Drużyna, której kula nie leży najbliżej cochonnet, rzuca jako pierwsza w kolejnych podejściach – to podstawowa zasada „doganiania” lidera rundy. Gra toczy się na dowolnej, w miarę płaskiej nawierzchni: żwirze, ubitej ziemi czy piasku, więc równie dobrze sprawdzi się w ogrodzie, jak i na plaży.
Jak liczy się punkty w pétanque?
Punkty otrzymuje tylko jedna drużyna w rundzie – ta, której kula leży najbliżej cochonnet – po jednym punkcie za każdą swoją kulę, która jest bliżej celu niż najbliższa kula przeciwnika.
Rundy powtarza się, aż któraś z drużyn osiągnie 13 punktów – to ona wygrywa cały mecz. Ponieważ liczy się tylko odległość od celu, w grze bardzo ważna jest zarówno precyzja rzutu na wprost, jak i umiejętność „wybijania” kuli przeciwnika leżącej zbyt blisko cochonnet.
Czego potrzeba, żeby zagrać w bule w ogrodzie lub na plaży?
Podstawowy zestaw to komplet metalowych kul (zwykle 6 sztuk na drużynę) oraz jedna mała drewniana kulka cochonnet, a do gry wystarczy pas płaskiego terenu o długości kilkunastu metrów.
Oficjalne turnieje wymagają certyfikowanego przez FIPJP sprzętu i wyznaczonego toru, ale na domowy, rekreacyjny użytek świetnie sprawdzi się dowolny płaski skrawek ogrodu, parku czy plaży.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy pétanque to to samo co „boules”?
„Boules” to ogólna, francuska nazwa całej rodziny gier polegających na rzucaniu kulami, a pétanque jest jej najpopularniejszą i najbardziej rozpowszechnioną na świecie odmianą.
Ile osób potrzeba minimum do gry?
Wystarczą dwie osoby grające jeden na jednego (wariant tête-à-tête), choć gra świetnie sprawdza się też w większym gronie podzielonym na drużyny dwu- lub trzyosobowe.
Czy da się grać w bule bez profesjonalnego zestawu?
Tak – do rekreacyjnej gry wystarczą metalowe kule i mały cel, choć oficjalne turnieje FIPJP wymagają certyfikowanego sprzętu spełniającego określone normy wagi i średnicy.
Czy pétanque jest dyscypliną olimpijską?
Nie, obecnie pétanque nie znajduje się w programie igrzysk olimpijskich, ale ma własne mistrzostwa świata organizowane cyklicznie przez FIPJP.